Đối với bất kỳ ai muốn tìm hiểu về lịch sử phát triển kinh tế xã hội và nhịp sống văn hóa đời thường đặc trưng nhất của một thành phố biển duyên hải, việc ghé thăm khu chợ trung tâm luôn là một gạch đầu dòng bắt buộc trong lịch trình xê dịch. Tại thành phố Nha Trang, địa danh ấy chính là Chợ Đầm. Nằm ngay trung tâm thành phố, ngôi chợ này không đơn thuần là một trung tâm mua sắm thương mại sầm uất bậc nhất của toàn tỉnh, mà nó còn là một công trình kiến trúc có giá trị lịch sử độc đáo, một chứng nhân chứng kiến bao thăng trầm đổi thay của đô thị Nha Trang suốt hơn nửa thế kỷ qua.
Tên gọi "Chợ Đầm" xuất phát từ chính vị trí địa lý nguyên bản của ngôi chợ vào đầu thế kỷ 20. Trước đây, khu đất này vốn là một cái đầm sình lầy rộng lớn thông ra cửa sông Cái, nơi các thuyền chài nhỏ của ngư dân thường xuyên neo đậu để trao đổi hải sản tươi sống sau mỗi chuyến đi biển. Vào cuối thập niên 1960, nhằm mục đích quy hoạch lại không gian đô thị hiện đại, chính quyền địa phương đã quyết định thực hiện một dự án bứt phá: lấp cái đầm sình lầy này để xây dựng nên một ngôi chợ trung tâm khang trang, kiên cố theo đồ án thiết kế kiến trúc táo bạo của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ (người kiến trúc sư tài hoa gắn liền với công trình Dinh Độc Lập ở Sài Gòn). Ng ngôi chợ mới chính thức được khánh thành và đi vào vận hành từ năm 1974, mở ra một trang sử mới cho nhịp sống giao thương của xứ Trầm Hương.
Vẻ đẹp độc đáo của bông hoa sen bằng bê tông cốt thép
Điểm nhấn kiến trúc đắt giá nhất làm nên thương hiệu nhận diện độc bản của Chợ Đầm chính là khu nhà tròn trung tâm. Nhìn từ trên cao xuống thông qua góc máy drone, toàn bộ công trình hiện ra như một bông hoa sen khổng lồ đang nở rộ giữa lòng phố thị, với phần mái xếp tầng nhô ra ngoài mô phỏng hình dáng của những cánh hoa sen cách điệu mềm mại. Đây là một tư duy bứt phá kiến trúc cực kỳ hiện đại và giàu tính biểu tượng vào thời điểm những năm 1970, biến một công trình chợ dân sinh thô cứng bằng bê tông cốt thép trở thành một tác phẩm nghệ thuật kiến trúc có giá trị thẩm mỹ cao.
Khi bước chân vào bên trong khu nhà tròn, bạn sẽ lập tức bị choáng ngợp bởi một không gian giao thương sôi động, tràn ngập màu sắc và thanh âm đặc trưng của nhịp sống miền Trung. Hệ thống các sạp hàng được bố trí theo cấu trúc vòng tròn đồng tâm nối tiếp nhau, kéo dài từ tầng trệt lên tầng lầu thông qua các hệ thống cầu thang đi bộ lát đá hoa cương cổ điển. Ánh sáng tự nhiên được lấy khéo léo từ hệ thống các ô cửa kính trần mái hắt xuống toàn bộ lòng chợ, tạo nên một bầu không khí sống động và chân thực.
Cẩm nang mua sắm và check-in trải nghiệm tại Chợ Đầm:
-
Khu vực tầng trệt nhà tròn: Tập trung các sạp hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ, đồ lưu niệm làm từ vỏ ốc, mây tre đan và các loại vải vóc truyền thống.
-
Khu vực chợ cánh cung phía sau: Là "thiên đường" của các loại hải sản khô (mực khô một nắng, cá cơm, sá sùng) và các loại nước mắm Nha Trang nguyên chất đậm vị.
-
Trải nghiệm ẩm thực: Ghé vào khu chợ ẩm thực dân sinh để thưởng thức một bát bún sứa nước lèo trong veo hoặc đĩa bánh căn đổ khuôn đất nung nóng hổi với mức giá cực kỳ bình dân.
Chỉ dẫn di chuyển và văn hóa mặc cả cho du khách văn minh
Thời điểm lý tưởng nhất để bạn thực hiện một chuyến bách bộ khám phá Chợ Đầm là vào khoảng 8 giờ đến 10 giờ sáng. Đây là lúc ngôi chợ đã qua cái nhịp bận rộn hối hả của buổi chợ sớm đón hàng, các sạp hàng đã được sắp xếp trưng bày sản phẩm gọn gàng, đẹp mắt, rất thích hợp cho việc đi dạo, ngắm nhìn và chụp ảnh phong cảnh đời sống đường phố.
Do không gian chợ Đầm truyền thống có lối đi giữa các sạp hàng khá nhỏ hẹp và mật độ người qua lại đông đúc, bạn nên lựa chọn những trang phục đơn giản, gọn gàng, mang túi xách hoặc ba lô đeo phía trước ngực để tự bảo quản tài sản cá nhân của mình một cách an toàn. Khi muốn chụp ảnh lưu niệm trước một sạp hàng hóa rực rỡ sắc màu, quy tắc lịch sự tối thiểu là hãy mua ủng hộ chủ quán một món đồ nhỏ (như một gói bánh xoài Cam Lâm hay một món quà lưu niệm nhỏ) rồi mới lên tiếng xin phép chụp hình; hành động tinh tế này sẽ giúp bạn nhận lại những nụ cười niềm nở và sự hiếu khách nhiệt thành của những người mẹ, người chị tiểu thương xứ biển. Chợ Đầm Nha Trang không chỉ là một nơi để mua bán; nó là một bảo tàng sống lưu giữ trọn vẹn cái hồn cốt, cái nhịp thở đời sống và lịch sử phát triển đô thị của thành phố biển qua bao thăng trầm thời gian.
