Dù bạn ghé thăm Tháp Bà Ponagar nằm ngay bên dòng sông Cái (Nha Trang) hay cụm tháp Po Klong Garai cổ kính trên đồi Trầu (Phan Rang), bạn đều đang bước vào những không gian tâm linh có tuổi đời hàng ngàn năm. Đây không phải là những phế tích khảo cổ chết, mà là những "ngôi đền sống" – nơi đồng bào Chăm và cư dân địa phương vẫn thực hiện các nghi lễ thờ cúng, cầu nguyện hàng ngày. Vì vậy, sự tinh tế và văn minh của một người khách lữ hành được thể hiện rất rõ qua cách bạn ứng xử khi đặt chân đến những nơi này.
Nguyên tắc trang phục và đi đứng trong không gian thiêng
Yêu cầu đầu tiên và nghiêm ngặt nhất tại các cụm tháp Chăm là trang phục. Hãy mặc quần áo kín đáo, che kín vai và dài qua đầu gối. Tuyệt đối không mặc áo ba lỗ, quần soóc ngắn hoặc váy xẻ sâu khi bước lên khu vực sân tháp chính. Tại Tháp Bà Ponagar, ban quản lý có chuẩn bị sẵn khu vực cho mượn áo choàng dài miễn phí ở lối vào, bạn nên tận dụng dịch vụ này nếu lỡ mặc đồ chưa phù hợp, tránh việc cố tình lách qua chốt kiểm soát.
Khi di chuyển quanh tháp, hãy đi nhẹ, nói khẽ và duy trì sự trật tự. Kiến trúc tháp Chăm có các cửa vòm rất thấp và không gian bên trong lòng tháp khá nhỏ hẹp, linh thiêng. Khi bước vào bên trong để chiêm bái, hãy cởi bỏ mũ nón, kính râm và tuyệt đối không chạm tay vào các bệ thờ, tượng thần hay các mảng phù điêu cổ trên vách gạch. Gạch Chăm được liên kết bằng một loại chất liệu tự nhiên đặc biệt, việc chạm tay liên tục của hàng triệu du khách sẽ làm đẩy nhanh quá trình mài mòn và hư hại di sản.
Tôn trọng người bản địa và nghệ thuật nhiếp ảnh văn minh
Tại các cụm tháp này, bạn sẽ thường xuyên gặp hình ảnh các vị chức sắc Chăm Pa (như thầy kéo đàn Kanhi) hoặc các bà, các mẹ đang ngồi dâng lễ vật, hương khói. Hãy giữ một khoảng cách tôn trọng, không đứng chắn trước mặt người đang hành lễ để chụp ảnh góc rộng. Nếu muốn chụp ảnh chân dung của họ hoặc các em nhỏ mặc trang phục truyền thống, hãy tiến lại gần, mỉm cười và hỏi một câu xin phép lịch sự: "Dạ chị ơi, em có thể xin chụp một bức ảnh kỷ niệm được không ạ?". Sự tôn trọng này luôn được đáp lại bằng những nụ cười hào sảng và thân thiện.
Checklist nhanh:
-
Chọn trang phục lịch sự, che kín vai và đầu gối khi lên kế hoạch đi tham quan các cụm tháp cổ.
-
Cởi bỏ mũ, kính râm và giữ im lặng tuyệt đối khi bước vào không gian bên trong lòng tháp.
-
Tuyệt đối không chạm tay, sờ vào các hiện vật, văn bia hay các mảng tường gạch nung cổ kính.
-
Giữ khoảng cách tối thiểu 2 mét, không cản trở lối đi hoặc không gian của người địa phương đang làm lễ.
-
Luôn hỏi ý kiến và nhận được sự đồng ý trước khi đưa ống kính máy ảnh về phía người dân hoặc nghi lễ.
