Nha Trang vốn nổi tiếng với biển xanh và những hòn đảo hoang sơ, nhưng chỉ cần dịch chuyển khoảng 10km về phía Tây, bạn sẽ gặp một khoảng lặng lịch sử hoàn toàn khác biệt mang tên Thành cổ Diên Khánh. Đây không phải là nơi dành cho những ai tìm kiếm sự sôi động hay những góc check-in sang chảnh. Thành cổ Diên Khánh là một điểm dừng chân dành cho những tâm hồn thích bách bộ, muốn lần theo những dấu tích rêu phong để hiểu về một thời kỳ biến động của đất Khánh Hòa xưa vào cuối thế kỷ 18.
Được xây dựng vào năm 1793 dưới thời Chúa Nguyễn (Nguyễn Ánh), Thành cổ Diên Khánh là một trong những minh chứng hiếm hoi còn sót lại của kiến trúc quân sự Vauban tại miền Trung Việt Nam. Vauban là một kiểu thành lũy quân sự mang tính bứt phá của Pháp, được đặc trưng bởi cấu trúc hình học phức tạp với các góc thành nhô ra như hình ngôi sao để tối ưu hóa góc bắn và khả năng phòng thủ. Khi đứng trước những đoạn bờ thành bằng đất vững chãi còn sót lại, bạn sẽ phần nào hình dung được tầm vóc chiến lược của vùng đất này trong quá khứ — nơi từng là thủ phủ chính trị, quân sự của cả một vùng đất duyên hải giàu có.
Nhịp sống bình yên dưới những vòm cổng rêu phong
Trải qua hơn hai thế kỷ với bao thăng trầm của lịch sử và sự tàn phá của thời gian, kiến trúc nguyên bản của thành cổ đã không còn vẹn nguyên. Tuy nhiên, hai cổng thành quan trọng là Cổng Đông và Cổng Tây vẫn đứng vững như những chứng nhân kiên cường. Cổng Tây của thành cổ Diên Khánh là góc ảnh được nhiều người yêu thích nhất bởi vẻ đẹp trầm mặc của nó. Mái ngói âm dương rêu phong, những mảng tường gạch thô lộ ra dưới lớp vôi vữa bong tróc và vòm cổng cuốn cong tạo nên một khung hình đậm chất điện ảnh hoài cổ.
Điều thú vị nhất khi đến Diên Khánh là thành cổ không bị biến thành một viện bảo tàng đóng kín. Nó nằm ngay trong đời sống thường nhật của người dân địa phương. Mỗi ngày, dưới vòm cổng thành trăm tuổi, người dân vẫn chạy xe qua lại đi chợ, những gánh hàng rong mộc mạc dừng chân nghỉ mát, và đám trẻ con rủ nhau chơi đùa dưới bóng mát của những cây cổ thụ. Chính sự hòa quyện giữa di sản lịch sử và nhịp sống dân sinh này đã tạo nên một bầu không khí rất riêng cho Diên Khánh: vừa trang nghiêm, hoài cổ nhưng cũng rất đỗi gần gũi, ấm áp tình người.
Chỉ dẫn bách bộ cho một buổi chiều hoài cổ
Thời điểm lý tưởng nhất để bạn ghé thăm Thành cổ Diên Khánh là vào khoảng sau 15 giờ chiều. Lúc này, cái nắng gay gắt của miền Trung bắt đầu dịu xuống, ánh buổi chiều vàng xiên qua vòm cổng thành tạo nên những mảng sáng tối rất sâu, cực kỳ thích hợp cho việc chụp ảnh phong cảnh đời sống.
Gợi ý các góc chụp và trải nghiệm tại Thành cổ Diên Khánh:
-
Góc vòm cổng thành: Chụp từ trong lòng vòm cổng hướng ra ngoài để lấy khung viền tự nhiên cho nhịp sống phố thị phía xa.
-
Đường đê đất ven thành: Đi bộ dọc theo những đoạn tường thành bằng đất còn sót lại để ngắm nhìn toàn cảnh xóm làng yên bình dưới chân thành.
-
Trải nghiệm ẩm thực: Kết thúc buổi chiều bằng việc ghé vào một quán nhỏ bên đường, thưởng thức món bánh ướt Diên Khánh nóng hổi được tráng ngay tại chỗ.
Khi đến đây, bạn hãy chọn những bộ trang phục đơn giản, thoải mái như áo sơ mi, quần vải ống rộng và đi giày bệt để dễ dàng đi bộ trên những đoạn đường đất quanh bờ thành. Hãy đi chậm, nói nhỏ và giữ không gian yên tĩnh vốn có của khu di tích. Đừng cố gắng tìm kiếm những dịch vụ du lịch chuyên nghiệp ở đây; cái hay của Diên Khánh nằm ở chính sự mộc mạc, tự nhiên và lòng hiếu khách của những người dân sống bên trong lòng thành cổ.
Thành cổ Diên Khánh giống như một nốt trầm cần thiết trong bản đồ du lịch mở rộng của bạn. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, phía sau một Khánh Hòa trẻ trung, năng động với biển xanh cát trắng, vẫn còn đó một không gian lịch sử sâu lắng, nơi ký ức của cha ông vẫn đang được gìn giữ vẹn nguyên qua từng viên gạch, từng vòm cổng rêu phong bên bờ sông Cái.
