Nếu chuyến khám phá Khánh Hòa mở rộng của bạn rơi vào khoảng tháng 9 hoặc tháng 10 dương lịch, hãy cố gắng sắp xếp lịch trình để tham dự Lễ hội Katê của đồng bào Chăm Bàlamôn tại Ninh Thuận. Đây là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, là dịp để người Chăm tưởng nhớ các vị thần có công lớn với đất nước và cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Lễ hội là một ngày hội tràn ngập sắc màu, âm thanh của trống Paranưng, kèn Saranai và những điệu múa quạt huyền ảo của các thiếu nữ Chăm.
Hành trình qua các không gian lễ hội
Lễ hội Katê diễn ra theo một trình tự nghiêm ngặt từ không gian thiêng của đền tháp cho đến không gian sinh hoạt của cộng đồng làng bản và từng gia đình. Ngày đầu tiên, tâm điểm sẽ là lễ rước y phục nữ thần tại các đền làng, sau đó di chuyển lên các cụm tháp lớn như Po Klong Garai. Bạn sẽ được chứng kiến dòng người đổ về tháp trong những bộ trang phục truyền thống đẹp nhất, mang theo những mâm lễ vật dâng cúng đầy trân trọng.
Đối với du khách, việc được hòa mình vào dòng chảy văn hóa này là một đặc ân lớn. Tuy nhiên, đi hội đông đúc đòi hỏi bạn phải có sự chuẩn bị tốt về mặt thể lực và tâm lý. Nắng miền Trung vào mùa này vẫn rất gắt, khu vực quanh tháp thường đông nghẹt người, hãy chuẩn bị sẵn mũ, nước uống và kiên nhẫn di chuyển theo dòng người, tuyệt đối không chen lấn, xô đẩy ở các lối đi hẹp dẫn lên đền tháp chính.
Ứng xử văn minh giữa ngày hội lớn
Trong suốt quá trình diễn ra các nghi lễ quan trọng như Lễ mở cửa tháp, Lễ tắm tượng thần hay Lễ mặc y phục, các vị chức sắc (như thầy cả sư, bà bóng) cần một không gian tập trung cao độ. Du khách tuyệt đối không được tự ý leo trèo lên các bệ đá cao, các bờ tường gạch cổ để tìm góc chụp ảnh đẹp. Việc này không chỉ gây nguy hiểm cho bản thân mà còn vi phạm nghiêm trọng tính thiêng liêng của nghi lễ. Hãy đứng ở khu vực dành cho khách tham quan, sử dụng ống kính zoom xa nếu muốn tác nghiệp ảnh và luôn giữ trật tự để tiếng kèn, tiếng trống và những lời khấn nguyện được vang lên trọn vẹn nhất.
Checklist nhanh:
-
Tìm hiểu và xác nhận chính xác ngày diễn ra lễ hội theo lịch Chăm hàng năm trước khi đặt vé di chuyển.
-
Chuẩn bị sẵn các trang bị chống nắng cá nhân và nước uống vì không gian lễ hội trên đồi tháp rất nóng.
-
Di chuyển từ tốn, tuân thủ sự điều phối của ban tổ chức, không chen lấn xô đẩy trong đám đông.
-
Tuyệt đối không leo trèo lên thành tháp, bờ tường cổ hoặc các khu vực cấm để quay phim, chụp ảnh.
-
Hãy tham gia vào phần hội ở các làng chài, làng gốm sau phần lễ ở tháp để cảm nhận trọn vẹn không khí ngày tết của người Chăm.
