Khi tham gia các hoạt động lặn ngắm san hô tại Hòn Mun, đảo Bình Ba hay các bãi đá quanh vịnh Vĩnh Hy, du khách thường rất thích thú trước hệ sinh thái biển phong phú. Tuy nhiên, các vùng rạn san hô và ghềnh đá ngầm cũng là nơi trú ngụ ưa thích của nhum biển (hay còn gọi là nhím biển). Với lớp gai dài, nhọn và chứa một lượng độc tố độc tính nhẹ, nhum biển có thể đâm xuyên qua các loại dép cao su mỏng nếu bạn vô tình dẫm phải. Vết đâm của gai nhum không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng sẽ lập tức gây ra cảm giác đau nhức buốt dồn dập, sưng phồng và để lại những vệt đen của đầu gai gãy sâu trong da, khiến việc đi lại trở nên vô cùng khó khăn.
Các bước sơ cứu rút độc tố tại bờ biển
Ngay khi nhận ra mình vừa dẫm phải gai nhím biển, hãy bình tĩnh di chuyển chậm rãi rời khỏi vùng nước sâu để lên bờ, tránh việc hoảng loạn làm chân dẫm thêm vào các con nhum khác xung quanh. Hãy ngồi xuống bãi cát và tuyệt đối không dùng panh, kìm bới, đào sâu vào vết thương nhằm cố gắp gai ra. Gai nhum biển có cấu trúc rất giòn, việc bạn dùng lực ép để kẹp gắp khi gai đã gãy sâu sẽ chỉ làm đầu gai vỡ vụn thành nhiều mảnh nhỏ bên trong thịt, khiến vết thương dễ bị nhiễm trùng nghiêm trọng và đau nhức hơn.
Một mẹo dân gian y tế cực kỳ hiệu quả và an toàn được các ngư dân vùng biển miền Trung thường xuyên áp dụng là sử dụng chất chua hoặc lực gõ nhẹ. Hãy tìm một vật cứng nhẵn (như cán dao nhựa, viên đá cuội sạch) gõ nhẹ liên tục lên vùng da xung quanh vết đâm. Mục đích của việc gõ này là làm cho đầu gai nhum vốn rất giòn bị nát vụn ra bên trong da. Sau đó, hãy thoa nước cốt chanh tươi, giấm ăn hoặc thậm chí là nước tiểu của chính mình (nhờ tính chất chứa axit nhẹ) lên vết thương. Chất axit tự nhiên sẽ nhanh chóng hòa tan phần canxi của gai nhum đã bị đập vụn, làm giảm cảm giác đau buốt một cách thần kỳ chỉ sau khoảng 1-2 tiếng.
Chăm sóc vết thương những ngày sau đó
Sau khi đã thực hiện các bước sơ cứu hạ nhiệt cơn đau tại chỗ, hãy rửa sạch lại chân bằng nước xà phòng kháng khuẩn và sát trùng bằng cồn y tế. Trong vòng 2-3 ngày tiếp theo, vùng da bị đâm sẽ tự động hấp thu các mảnh gai đã tan và đẩy các dị vật nhỏ ra ngoài theo cơ chế tự nhiên của cơ thể.
Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy vết thương có biểu hiện sưng đỏ lan rộng, mưng mủ, có cảm giác nóng sốt hoặc đau nhức tăng tiến khiến chân không thể chịu lực để đứng vững, đó là dấu hiệu của hiện tượng nhiễm trùng tế bào. Lúc này, hãy đến ngay trạm y tế gần nhất để được các bác sĩ chuyên khoa kiểm tra, vệ sinh vết thương và chỉ định dùng thuốc kháng sinh phù hợp. Khi đi bơi gần các bãi đá, hãy luôn trang bị loại giày đi biển chuyên dụng có đế cao su dày để bảo vệ đôi chân một cách tốt nhất.
Checklist nhanh:
-
Di chuyển chậm rãi lên bờ ngay khi phát hiện chân dẫm phải vật nhọn hoặc gai nhím biển.
-
Tuyệt đối không dùng kìm, nhíp bới đào sâu vào vết đâm để cố hút đầu gai nhum ra ngoài.
-
Tận dụng mẹo dân gian: Gõ nhẹ cho nát gai và thoa chất chua (chanh, giấm) để hòa tan độc tố canxi tại chỗ.
-
Rửa sạch vết thương bằng xà phòng kháng khuẩn và theo dõi sát biểu hiện sưng tấy của da.
-
Trang bị giày lặn biển chuyên dụng có đế dày khi tham gia các tour lặn ngắm san hô ngoài đảo xa.
